Nhiễm amip (Amoeba) ăn não là một bệnh đáng sợ, nhưng khá hiếm xãy ra, chỉ có khoảng 146 trường hợp được báo cáo ở Hoa Kỳ kể từ năm 1962. Mặc dù hiếm, nhưng bệnh có tỷ lệ tử vong rất cao, chiếm khoảng 97% bệnh nhân bị nhiễm.

Amip này có tên là Naegleria fowleri, sống trong vùng nước ngọt, và thường ăn các vi khuẩn trong bùn. Hầu hết những người bị nhiễm amip ở Hoa Kỳ, là những người sống ở các bang miền Nam vào mùa hè, đặc biệt là Texas và Florida. Khi các trầm tích bị phá vỡ, amip lẫn vào trong nước, và bị những người bơi hít vào qua mũi của họ. Từ đó, amip sẽ theo các dây thần kinh khứu giác và di chuyển đến não, gây ra viêm màng não do amip nguyên phát. Một loài amip nguy hiểm khác thuộc loại này là Balamuthia mandrillaris.

Hiện tại chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Tuy nhiên, nghiên cứu gần đây được công bố trên tạp chí ACS Chemical Neuroscience, mô tả một số hợp chất mới cho thấy hứa hẹn trong điều trị bệnh này.

Ruqaiyyah Siddiqui dẫn đầu nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Sunway ở Malaysia, họ đã nghiên cứu trên quinazolinones, là thuốc có phổ hoạt động rộng chống lại vi khuẩn, virus, nấm, ký sinh trùng và ung thư. Nhưng chúng chưa bao giờ được thử nghiệm điều trị amip ăn não.

Nhóm nghiên cứu đã tổng hợp được 34 dẫn xuất quinazolinone mới, và đánh giá hiệu quả tác dụng của chúng với N. fowleri và B. mandrillaris. Họ phát hiện ra rằng, một số hợp chất trong số này rất hiệu quả trong việc tiêu diệt amip trong các đĩa nuôi cấy Petri. Đôi khi, bằng cách thêm các hạt nano bạc vào, càng giúp các hợp chất tăng hiệu quả tác dụng hơn. Các quinazolinone chứa các nhóm clo, methyl hoặc methoxy, cho thấy có hiệu quả cao nhất và ít độc tính đối với tế bào người.

Một trong những lý do khiến căn bệnh này nguy hiểm, là vì rất khó để đưa thuốc qua hàng rào máu não, nhưng sự nhiễm này kích thích hệ thống miễn dịch của cơ thể, gây viêm và phù não, dẫn đến sự gia tăng áp lực nội sọ làm tổn thương/gián đoạn kết nối giữa não với tủy sống, và các bộ phận khác của cơ thể, chẳng hạn như hệ hô hấp.

Các triệu chứng có thể xuất hiện sớm nhất là 2 ngày hoặc 2 tuần sau khi hít phải amip, bao gồm đau đầu, sốt, buồn nôn và nôn, cũng như thay đổi khứu giác hoặc vị giác. Nhưng từ đó nó nhanh chóng tiến triển qua hệ thống thần kinh trung ương, gây ra cứng cổ, rối loạn ý thức, mệt mỏi, rối loạn cân bằng, co giật và ảo giác. Tử vomg thường xảy ra trong vòng 5 đến 7 ngày sau khi xuất hiện triệu chứng.

Các amip phá hủy nhanh chóng các mô não quan trọng và không thể hồi phục. Mặc khác vì không có xét nghiệm chẩn đoán nhanh cho N. fowleri, nên bệnh thường bị điều trị nhầm như viêm màng não do virus hoặc vi khuẩn.

Nguồn tham khảo:

https://www.biospace.com/article/possible-new-drugs-for-brain-eating-amoeba/

https://www.livescience.com/66083-why-brain-eating-amoeba-is-deadly.html

Comments are closed.