Mối liên hệ giữa nhóm máu ABO và bệnh tâm thần phân liệt

Dưới đây là nội dung tóm lược cứu về mối liên hệ giữa nhóm máu ABO và bệnh tâm thần phân liệt được đăng trên tạp chí khoa học Medicine với tiêu đề “The relationship between ABO blood group and schizophrenia: An analysis based on a Chinese survey” năm 2026.

1. Tổng quan nghiên cứu

Nghiên cứu này nhằm mục đích điều tra đặc điểm phân bố của các nhóm máu ABO ở bệnh nhân tâm thần phân liệt so với người khỏe mạnh. Đây là một nghiên cứu quan sát hồi cứu do nhóm tác giả Trung Quốc thực hiện tại Trung Quốc.

2. Phương pháp nghiên cứu

• Thời gian và địa điểm: Nghiên cứu phân tích dữ liệu lâm sàng kéo dài hơn 20 năm, từ tháng 1 năm 2003 đến tháng 12 năm 2025 tại Trung tâm Sức khỏe Tâm thần Vô Tích, Trung Quốc.
• Cỡ mẫu: Tổng cộng có 6.772 bệnh nhân tâm thần phân liệt được đưa vào phân tích cuối cùng sau khi sàng lọc nghiêm ngặt. Nhóm đối chứng gồm 871 người khỏe mạnh thực hiện khám sức khỏe định kỳ trong cùng khoảng thời gian.
• Phương pháp thống kê: Sử dụng kiểm định Chi-square và áp dụng mô hình hồi quy logistic Firth để hiệu chỉnh các yếu tố nhiễu như tuổi tác, giới tính và tình trạng hôn nhân.

3. Kết quả chính

a. Phân bố tỷ lệ nhóm máu ABO

Nghiên cứu ghi nhận sự khác biệt rõ rệt về tỷ lệ các nhóm máu giữa hai nhóm đối tượng:

• Nhóm máu Nhóm tâm thần phân liệt (n = 6.772) Nhóm đối chứng khỏe mạnh (n = 871) Xu hướng so sánh
• Nhóm máu A 2.599 ca (38,4%) 277 người (31,8%) Tỷ lệ ở nhóm bệnh nhân cao hơn rõ rệt
• Nhóm máu B 1.646 ca (24,3%) 252 người (28,9%) Tỷ lệ ở nhóm bệnh nhân thấp hơn
• Nhóm máu O 1.953 ca (28,8%) 257 người (29,5%) Tỷ lệ ở nhóm bệnh nhân thấp hơn nhẹ
• Nhóm máu AB 574 ca (8,5%) 85 người (9,8%) Tỷ lệ ở nhóm bệnh nhân thấp hơn nhẹ

b. Kết quả phân tích đa biến

Sau khi đã kiểm soát các yếu tố tuổi tác, giới tính và tình trạng hôn nhân, kết quả cho thấy:

• Nhóm máu A: Có mối tương quan thuận đáng kể với bệnh tâm thần phân liệt (P < 0,001, Adjusted OR = 1,34, 95% CI: 1,15–1,56). Người có nhóm máu A có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn so với quần thể chung.
• Nhóm máu B: Có mối tương quan nghịch đáng kể với bệnh tâm thần phân liệt (P = 0,003, Adjusted OR = 0,79, 95% CI: 0,67–0,92). Người có nhóm máu B có tỷ lệ mắc bệnh thấp hơn so với quần thể chung.
• Nhóm máu O và AB: Không tìm thấy sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về mặt phân bố giữa hai nhóm.

3. Thảo luận và Cơ chế sinh học tiềm năng

• Các kháng nguyên nhóm máu ABO không chỉ khu trú trên bề mặt hồng cầu mà còn biểu hiện ở các tế bào biểu mô đường tiêu hóa, da và hệ tiết niệu.
• Kháng nguyên nhóm máu A có thể làm tăng khả năng vận động, bám dính của tế bào, và làm tăng tính nhạy cảm đối với một số tác nhân nhiễm trùng như vi khuẩn E. coli đường ruột.
• Các nghiên cứu y học hiện đại ngày càng chứng minh mối liên hệ chặt chẽ giữa hệ vi sinh vật đường ruột và các rối loạn thần kinh hoặc tâm thần (trục não – ruột). Đây có thể là một trong những con đường sinh học gián tiếp giải thích mối liên quan này.

4. Điểm mạnh và Hạn chế của nghiên cứu

• Điểm mạnh:
  • Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thực tế (real-world data) với cỡ mẫu lớn.
  • Thời gian thu thập và theo dõi kéo dài xuyên suốt hơn 20 năm giúp tăng cường độ tin cậy của dữ liệu.
• Hạn chế:
  • Do tính chất là một nghiên cứu hồi cứu, kết quả chỉ có thể thiết lập mối tương quan chứ chưa thể khẳng định chắc chắn mối quan hệ nhân quả.
  • Nhóm đối chứng được lấy từ những người khám sức khỏe tại cùng một bệnh viện, có thể dẫn đến sai số lựa chọn nhất định.
  • Phân tích chưa thể bao quát hết một số yếu tố nguy cơ tiềm ẩn khác như tình trạng kinh tế – xã hội, tiền sử bệnh lý gia đình hoặc chế độ bảo hiểm y tế.

Nguồn tham khảo
• [8] Yu, K., Bao, H., Jiang, H., Li, D., & Chen, Z. (2026). The relationship between ABO blood group and schizophrenia: An analysis based on a Chinese survey. Medicine, 105(20), e48816.