Stockholm3

Điểm số Stockholm3 (Stockholm3 score) là kết quả của một xét nghiệm máu tiên tiến được sử dụng để dự đoán nguy cơ mắc ung thư tuyến tiền liệt có ý nghĩa lâm sàng ở nam giới.

Được phát triển bởi các nhà nghiên cứu tại Viện Karolinska ở Thụy Điển, xét nghiệm này được thiết kế như một phương pháp bổ sung hoặc thay thế có độ chính xác cao cho xét nghiệm Kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt (PSA) truyền thống.

Trong khi xét nghiệm PSA tiêu chuẩn chỉ đo lường một loại protein và không dễ dàng phân biệt giữa phì đại tuyến tiền liệt lành tính và các khối u ác tính, Stockholm3 sử dụng một thuật toán đa biến để cung cấp một bức tranh rõ ràng hơn về nguy cơ của bệnh nhân.

Điều gì tạo nên Điểm số Stockholm3?

Thuật toán tính toán điểm số nguy cơ cá nhân hóa bằng cách kết hợp ba loại dữ liệu riêng biệt của bệnh nhân:

• Dấu ấn sinh học Protein: Xét nghiệm đo lường 5 protein khác nhau trong máu: PSA toàn phần, PSA tự do, human glandular kallikrein 2 (hK2), microseminoprotein beta (MSMB), và macrophage inhibitory cytokine-1 (MIC1).
• Dấu ấn Di truyền: Xét nghiệm phân tích hơn 100 biến thể di truyền cụ thể (Single Nucleotide Polymorphisms, hay SNP) có liên quan về mặt sinh học đến nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt
• Dữ liệu Lâm sàng: Thuật toán xem xét độ tuổi của bệnh nhân, tiền sử gia đình mắc ung thư tuyến tiền liệt, các kết quả sinh thiết tuyến tiền liệt âm tính trước đó, và việc sử dụng thuốc ức chế 5-alpha reductase (các loại thuốc như finasteride hoặc dutasteride).

Ứng dụng trong Thực hành Lâm sàng

Trong một quy trình chẩn đoán điển hình, các bác sĩ và chuyên gia y tế sử dụng xét nghiệm Stockholm3 để hướng dẫn việc ra quyết định lâm sàng và phân tầng nguy cơ cho bệnh nhân trước khi chuyển sang các thủ thuật xâm lấn.

1. Nhóm Bệnh nhân Mục tiêu

Xét nghiệm này thường được chỉ định cho nam giới từ 45 đến 74 tuổi có mức PSA tăng cao (thường được xác định là từ 1.5 đến 20 ng/mL) và chưa từng được chẩn đoán mắc ung thư tuyến tiền liệt. Nó thường được yêu cầu như một xét nghiệm “phản xạ” (bổ sung tự động) khi xét nghiệm PSA thường quy ban đầu cho kết quả hơi cao.

2. Phân tích Điểm số

Thuật toán tạo ra một điểm số nguy cơ, từ đó quyết định các bước tiếp theo ngay lập tức cho bệnh nhân:

• Nguy cơ Thấp/Bình thường (Điểm < 11): Nguy cơ mắc ung thư ác tính là thấp. Bệnh nhân có thể an tâm bỏ qua việc chụp MRI hoặc sinh thiết tuyến tiền liệt ngay lập tức. Bác sĩ thường sẽ khuyên nên xét nghiệm lại sau 2 đến 6 năm.
• Nguy cơ Tăng cao (Điểm ≥ 11): Bệnh nhân có xác suất cao mang ung thư tuyến tiền liệt có ý nghĩa lâm sàng. Bác sĩ sẽ chỉ định bệnh nhân làm thêm các thăm dò khác, thường bao gồm chụp MRI đa thông số (mpMRI) và sinh thiết tuyến tiền liệt nhắm đích.

Lợi ích Lâm sàng so với PSA Truyền thống

Việc áp dụng xét nghiệm Stockholm3 giải quyết một số thiếu sót lớn trong các quy trình tầm soát ung thư tuyến tiền liệt truyền thống:

• Giảm Sinh thiết Không Cần thiết: Nhờ tính đặc hiệu cao, Stockholm3 có thể giảm đến 50% số ca sinh thiết tuyến tiền liệt và chụp MRI không cần thiết. Điều này giúp nam giới tránh được đau đớn, chảy máu, nguy cơ nhiễm trùng và sự lo lắng.
• Phát hiện Ung thư “Ẩn”: Lên đến 30-50% các ca ung thư tuyến tiền liệt ác tính xảy ra ở nam giới có mức PSA “bình thường” (dưới 3 ng/mL). Thuật toán Stockholm3 đủ độ nhạy để xác định những bệnh nhân có nguy cơ cao này, những người mà nếu chỉ dựa vào các hướng dẫn tầm soát tiêu chuẩn thì có thể bị bỏ sót.
• Hiệu quả về Chi phí: Bằng cách giảm một nửa số lượng các thủ thuật chẩn đoán không cần thiết về sau, xét nghiệm này giúp giảm đáng kể chi phí chăm sóc sức khỏe tổng thể.