Tỷ lệ tử vong do bệnh thần kinh thoái hóa ở các cựu cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp

1. Mục tiêu nghiên cứu

Đánh giá và so sánh tỷ lệ tử vong do các bệnh thần kinh thoái hóa (như Alzheimer, Parkinson, bệnh tế bào thần kinh vận động) giữa cựu cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp và nhóm đối chứng từ dân số chung.

2. Phương pháp nghiên cứu

• Đối tượng: 7.676 cựu cầu thủ bóng đá nam chuyên nghiệp tại Scotland (sinh trước ngày 01/01/1977).

• Nhóm đối chứng: 23.028 người trong dân số chung được ghép cặp theo tỷ lệ 1:3, tương đồng về giới tính, tuổi tác và mức độ thiếu hụt xã hội (social deprivation).

• Dữ liệu thu thập: Thông tin nguyên nhân tử vong từ giấy chứng tử và dữ liệu đơn thuốc điều trị sa sút trí tuệ từ Hệ thống Thông tin Đơn thuốc Quốc gia Scotland.

• Thời gian theo dõi: Trung vị 18 năm (tính từ mốc 40 tuổi).

3. Kết quả chính

• Tỷ lệ tử vong chung (All-cause mortality):

  • Cựu cầu thủ bóng đá có tỷ lệ tử vong chung thấp hơn nhóm đối chứng ở giai đoạn dưới 70 tuổi. Tuy nhiên, từ sau 70 tuổi, tỷ lệ này ở nhóm cựu cầu thủ lại cao hơn.

  • Cựu cầu thủ có nguy cơ tử vong do bệnh tim cục bộ (HR = 0.80) và ung thư phổi (HR = 0.53) thấp hơn rõ rệt so với dân số chung.

• Bệnh thần kinh thoái hóa (Neurodegenerative disease):

  • Tỷ lệ tử vong do nguyên nhân chính: 1,7% ở cựu cầu thủ so với 0,5% ở nhóm đối chứng (Subhazard ratio = 3,45; P < 0.001).

  • Ghi nhận là nguyên nhân chính hoặc nguyên nhân phụ: Nguy cơ ở cựu cầu thủ cao gấp 3,53 lần so với nhóm đối chứng.

  • Theo từng thể bệnh:

    • Cao nhất ở bệnh Alzheimer (nguy cơ cao gấp 5,07 lần).

    • Bệnh tế bào thần kinh vận động (Motor neuron disease – cao gấp 4,33 lần).

    • Thấp nhất ở bệnh Parkinson (nguy cơ cao gấp 2,15 lần).

  • Mức độ sử dụng thuốc: Cựu cầu thủ được kê đơn các loại thuốc điều trị sa sút trí tuệ cao gấp 4,90 lần so với nhóm đối chứng (P < 0.001).

• Ảnh hưởng bởi vị trí thi đấu (Thủ môn vs. Cầu thủ di chuyển trên sân):

  • Tỷ lệ tử vong do bệnh thần kinh thoái hóa giữa thủ môn và các cầu thủ thi đấu ở vị trí khác không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (P = 0.24).

  • Tuy nhiên, thủ môn ít được kê đơn thuốc điều trị sa sút trí tuệ hơn so với các cầu thủ ở vị trí khác (OR = 0.41; P = 0.02).

4. Kết luận

• Các cựu cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp có lợi thế về tỷ lệ tử vong chung thấp hơn và ít tử vong vì bệnh tim mạch/ung thư phổi hơn ở giai đoạn trước 70 tuổi (có thể do thói quen rèn luyện thể lực và ít hút thuốc hơn).

• Tuy nhiên, họ đối mặt với nguy cơ tử vong do bệnh thần kinh thoái hóa cao hơn đáng kể (gấp khoảng 3,5 lần) và tỷ lệ sử dụng thuốc sa sút trí tuệ cao hơn gần 5 lần so với dân số thông thường.

Nguồn tham khảo

• Bài báo gốc: Mackay, D. F., Russell, E. R., Stewart, K., MacLean, J. A., Pell, J. P., & Stewart, W. (2019). Neurodegenerative Disease Mortality among Former Professional Soccer Players. The New England Journal of Medicine, 381(19), 1801–1808. DOI: 10.1056/NEJMoa1908483.