Kháng thể kháng ty thể

13.02.2024 7:20 sáng

Sơ lược

Kháng thể kháng ty thể (Antimitochondrial antibodies: AMA) là các tự kháng thể, nghĩa là chúng là các protein do hệ thống miễn dịch tạo ra và nhắm nhầm vào các mô khỏe mạnh trong cơ thể. Trong trường hợp AMA, chúng đặc biệt nhắm vào ty thể, “nhà máy năng lượng” của tế bào chịu trách nhiệm sản xuất năng lượng.

Phạm vi bình thường

Thông thường AMA không xuất hiện, điều này cho thấy hệ thống miễn dịch không tấn công ty thể. Hầu hết các phòng xét nghiệm báo cáo kết quả AMA là dương tính/âm tính hoặc hiệu giá (ví dụ: 1:40, 1:160). Hiệu giá cao hơn thường gợi ý phản ứng miễn dịch mạnh hơn.

Nguyên nhân gây ra xuất hiện AMA bất thường

  • Viêm đường mật nguyên phát (Primary biliary cholangitis: PBC): Bệnh tự miễn này ảnh hưởng đến các ống mật nhỏ trong gan, 90-95% bệnh nhân PBC có AMA nên đây là công cụ chẩn đoán có giá trị.
  • Các bệnh tự miễn dịch khác: AMA có thể xuất hiện trong các tình trạng tự miễn dịch khác như hội chứng Sjögren, bệnh xơ cứng hệ thống và viêm gan tự miễn, mặc dù ít gặp hơn và thường ở nồng độ thấp hơn.
  • Do thuốc: Một số loại thuốc, như chlorpromazine và phenytoin, hiếm khi có thể kích hoạt sản xuất AMA.
  • Nhiễm trùng: Một số bệnh nhiễm trùng, như virus Epstein-Barr(EBV) hoạt động mãn tính hoặc hội chứng mệt mỏi mãn tính, có thể có mối liên quan nhẹ với AMA tăng cao, có thể là do phản ứng miễn dịch hoạt động quá mức.

Điểm quan trọng cần lưu ý

  • Chỉ riêng AMA tăng cao không chẩn đoán được PBC hay bất kỳ bệnh nào khác mà cần làm thêm các xét nghiệm và đánh giá lâm sàng khác để chẩn đoán xác định.
  • Loại AMA cụ thể (ví dụ: M2, M4) đôi khi có thể cung cấp manh mối về nguyên nhân cơ bản.
  • Xét nghiệm AMA âm tính không loại trừ hoàn toàn PBC, đặc biệt ở giai đoạn đầu.

 

Nguyễn Tiến Sử, MD, PhD, MBA

🎓Tốt nghiệp Bác Sĩ Đa Khoa (MD), tại Đại Học Y Dược TP. HCM, VIETNAM (1995). 🎓Tốt nghiệp Tiến Sĩ Y Khoa (PhD), ngành Y Học Ứng Dụng Gene, tại Tokyo Medical and Dental University, JAPAN (2007). 🎓Tốt nghiệp Thạc Sĩ Quản Trị Kinh Doanh (MBA), ngành Global Leadership, tại Bond University, AUSTRALIA (2015).