Mối liên quan giữa việc tiêu thụ các loại đậu với tình trạng tăng axit uric máu

Một nghiên cứu dịch tễ học có tiêu đề “Association of Legume Intake with Incident Hyperuricemia: A Prospective Cohort Study in Shanghai Adult Residents” (Mối liên quan giữa việc tiêu thụ các loại đậu với tình trạng tăng axit uric máu: Một nghiên cứu thuần tập tiến cứu ở cư dân trưởng thành tại Thượng Hải), được thực hiện bởi nhóm tác giả Trung Quốc (đứng đầu là Xiaoli Xu và Genming Zhao thuộc Đại học Phục Đán, Thượng Hải) và được xuất bản trên tạp chí chuyên ngành Nutrients vào tháng 4 năm 2026.

Dưới đây là tóm lược các nội dung cốt lõi của nghiên cứu này:

1. Đặt vấn đề và Mục tiêu

• Bối cảnh: Tăng axit uric máu (hyperuricemia) là nguyên nhân cốt lõi gây ra bệnh Gút và là vấn đề sức khỏe cộng đồng ngày càng nghiêm trọng tại các đô thị phát triển như Thượng Hải (với tỷ lệ lưu hành lên tới 17,7%). Lâu nay, người ta thường có xu hướng khuyên bệnh nhân hạn chế các loại đậu vì chúng chứa nhiều purine. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học thực tế về mối quan hệ giữa việc ăn đậu và nguy cơ tăng axit uric máu vẫn còn nhiều tranh cãi và thiếu các nghiên cứu thuần tập theo dõi dài hạn.

• Mục tiêu: Đánh giá mối liên quan giữa tần suất/hàm lượng tiêu thụ các loại đậu (legumes) với tỷ lệ mắc mới chứng tăng axit uric máu ở người trưởng thành.

2. Phương pháp nghiên cứu

• Đối tượng và quy mô: Nghiên cứu thuần tập tiến cứu quy mô lớn theo dõi 43.371 người trưởng thành sống tại vùng ngoại ô Thượng Hải.

• Thời gian tích lũy: Tổng thời gian theo dõi ghi nhận được là 225.002,40 người-năm.

• Cách thức thực hiện: Thói quen ăn uống được thu thập thông qua bảng câu hỏi tần suất thực phẩm. Các nhà nghiên cứu sử dụng mô hình hồi quy để tính toán tỷ lệ rủi ro và áp dụng kỹ thuật spline khối hạn chế (RCS) để phân tích mối quan hệ phi tuyến tính, sau khi đã điều chỉnh đầy đủ cho các yếu tố nhiễu (tuổi, giới tính, lối sống, các nhóm thực phẩm khác…).

3. Kết quả chính

Trái ngược với quan niệm sai lầm phổ biến cho rằng ăn đậu làm tăng axit uric, nghiên cứu chỉ ra rằng tiêu thụ một lượng đậu phù hợp giúp giảm đáng kể nguy cơ tăng axit uric máu:

• Tỷ lệ mắc mới: Trong thời gian theo dõi, có 1.456 ca tăng axit uric máu mới được ghi nhận. Tần suất mắc bệnh có xu hướng giảm dần khi lượng đậu tiêu thụ tăng lên.

• Mức độ giảm nguy cơ: Cứ tăng thêm 1g đậu nạp vào mỗi ngày thì nguy cơ mắc bệnh giảm 2%. Nhóm ăn nhiều đậu nhất (phân vị cao nhất Q3) có nguy cơ mắc bệnh thấp hơn 26% so với nhóm ăn ít nhất (Q1).

• Ngưỡng tiêu thụ tối ưu: Phân tích phi tuyến tính (RCS) cho thấy lợi ích bảo vệ và giảm thiểu nguy cơ tăng axit uric máu rõ rệt nhất nằm trong khoảng tiêu thụ từ 6 đến 28g hoặc 29g đậu mỗi ngày.

4. Kết luận và Khuyến nghị

• Kết luận: Tiêu thụ các loại đậu ở mức độ vừa phải và hợp lý mang lại lợi ích phòng ngừa tình trạng tăng axit uric máu ở người trưởng thành, có thể do các thành phần protein thực vật, chất xơ và các hợp chất chống oxy hóa/kháng viêm trong đậu giúp tối ưu hóa quá trình chuyển hóa mà không gây tích tụ axit uric như purine từ thịt động vật.

• Khuyến nghị: Nghiên cứu lưu ý rằng mức tiêu thụ đậu hiện tại của người dân Thượng Hải vẫn thấp hơn mức khuyến nghị trong Hướng dẫn Chế độ ăn uống của Trung Quốc. Do đó, các chiến lược y tế công cộng cần khuyến khích người dân điều chỉnh cấu trúc bữa ăn, tăng cường các loại đậu một cách hợp lý (khoảng từ 6–29g/ngày) để chủ động phòng ngừa bệnh gút và hội chứng chuyển hóa.