Mối liên quan giữa bệnh Alzheimer và tiền sử viêm mũi dị ứng

Dưới đây là tóm tắt nội dung của nghiên cứu khoa học có tiêu đề “Association of alzheimer’s disease with prior allergic rhinitis” (Mối liên quan giữa bệnh Alzheimer và tiền sử viêm mũi dị ứng) được đăng trên tạp chí Scientific Reports.

1. Bối cảnh và Mục tiêu nghiên cứu:

Bối cảnh: Bệnh Alzheimer (Alzheimer Díease) là căn bệnh sa sút nhận thức phổ biến, trong đó viêm thần kinh được xác định là một yếu tố quan trọng trong cơ chế gây bệnh. Viêm mũi dị ứng (Allergic Rhinitis) là một chứng rối loạn viêm mãn tính phổ biến. Các nhà nghiên cứu đặt ra giả thuyết rằng tình trạng viêm ngoại vi mãn tính từ bệnh viêm mũi dị ứng có thể góp phần gây viêm hệ thống và ảnh hưởng đến nguy cơ mắc Alzheimer.
Mục tiêu: Đánh giá mối liên quan giữa tiền sử mắc bệnh viêm mũi dị ứng và sự phát triển của bệnh Alzheimer ở người cao tuổi.

2. Phương pháp nghiên cứu:

Dữ liệu: Đây là một nghiên cứu bệnh-chứng quy mô toàn quốc, sử dụng Cơ sở dữ liệu Nghiên cứu Bảo hiểm Y tế Quốc gia Đài Loan (LHID2010).
Đối tượng: Nghiên cứu xác định được 4.681 cá nhân từ 65 tuổi trở lên được chẩn đoán mắc bệnh Alzheimer lần đầu tiên và 14.043 người thuộc nhóm chứng (được ghép cặp theo điểm xu hướng để cân bằng độ tuổi, giới tính và kinh tế).
Tiêu chí đánh giá viêm mũi dị ứng: Tiền sử viêm mũi dị ứng được xác định rất chặt chẽ, yêu cầu bệnh nhân phải có ít nhất hai lần được chẩn đoán lâm sàng, trong đó có ít nhất một lần do bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng chẩn đoán.
Phân tích: Sử dụng hồi quy logistic đa biến để tính tỷ số chênh (OR), đồng thời điều chỉnh các yếu tố gây nhiễu tiềm ẩn như nhân khẩu học, thu nhập, nơi ở và các bệnh lý đi kèm (tăng lipid máu, tiểu đường, bệnh tim mạch vành, mất thính lực, tăng huyết áp).

3. Kết quả chính:

Tỷ lệ người có tiền sử viêm mũi dị ứng trong nhóm bệnh nhân Alzheimer cao hơn đáng kể so với nhóm chứng (25,29% so với 21,01%, p < 0,001).
Sau khi điều chỉnh các yếu tố nhân khẩu học và các bệnh lý đi kèm, những người có tiền sử viêm mũi dị ứng có nguy cơ mắc bệnh Alzheimer cao gấp 1,279 lần so với những người không mắc (OR đã điều chỉnh = 1,279).
Mối liên quan này có ý nghĩa thống kê trên cả hai giới: ở nam giới (nguy cơ tăng gấp 1,196 lần) và ở nữ giới (nguy cơ tăng gấp 1,339 lần).

Mối liên hệ giữa viêm mũi dị ứng và bệnh Alzheimer vẫn tồn tại và độc lập ngay cả khi loại trừ các bệnh nhân mắc các bệnh dị ứng khác như hen suyễn hay viêm da cơ địa.

4. Thảo luận và Cơ chế sinh học tiềm năng:

Nghiên cứu cho thấy có sự liên quan đáng kể giữa bệnh viêm mũi dị ứng và việc tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer ở người cao tuổi Đài Loan.

Cơ chế tiềm năng:

Viêm hệ thống: Phản ứng viêm tại niêm mạc mũi có thể giải phóng các chất trung gian gây viêm lan ra hệ tuần hoàn toàn thân. Tình trạng viêm mãn tính này có thể làm tổn thương hàng rào máu não, cho phép các chất gây viêm xâm nhập vào não, từ đó kích hoạt các chuỗi viêm thần kinh và đẩy nhanh quá trình thoái hóa tế bào não.
Con đường khứu giác: Viêm mũi mãn tính có thể dẫn đến rối loạn chức năng khứu giác. Hành khứu giác là một trong những vùng não đầu tiên bị ảnh hưởng bởi bệnh lý Alzheimer, do đó các mầm bệnh hoặc chất trung gian gây viêm có thể thông qua dây thần kinh khứu giác xâm nhập vào não.

Kết luận: Những phát hiện này nhấn mạnh rằng tình trạng viêm ngoại vi mãn tính (điển hình là viêm mũi dị ứng) là một yếu tố có khả năng liên quan đến sự thoái hóa thần kinh. Dù cần nghiên cứu thêm, đây có thể là cơ sở để phát triển các chiến lược phòng ngừa sớm bệnh Alzheimer ở bệnh nhân viêm mũi dị ứng.

Nguồn tham khảo

http://Association of alzheimer’s disease with prior allergic rhinitis