Trò chơi điện tử kéo dài 3 phút có thể dùng để đánh giá và theo dõi bệnh trầm cảm?

Dưới đây là tóm tắt nội dung của nghiên cứu có tiêu đề “Decisional reference point pathology: A cognitive mechanism for and a correlate of major depressive disorder in humans”:

1. Bối cảnh và Giả thuyết

• Khái niệm “điểm tham chiếu quyết định” (decisional reference point) là cơ chế cơ chế vô thức định hình hành vi, quy định việc chúng ta đánh giá một sự kiện là tích cực hay tiêu cực dựa trên kỳ vọng.
• Nếu điểm tham chiếu này bị tăng cao một cách bệnh lý, một người sẽ trải nghiệm hầu hết các sự kiện trong đời (kể cả những hoạt động từng mang lại niềm vui) như một yếu tố tiêu cực.
• Do đó, nhóm nghiên cứu đưa ra giả thuyết rằng sự gia tăng bệnh lý và sự thiếu linh hoạt của điểm tham chiếu chính là đặc điểm cốt lõi đằng sau nhiều triệu chứng của Rối loạn Trầm cảm Điển hình (Major depressive disorder: MDD).

2. Phương pháp nghiên cứu

• Nghiên cứu được tiến hành trên 50 bệnh nhân được chẩn đoán mắc MDD (ở mức độ trung bình đến nặng) và 70 người khỏe mạnh làm nhóm chứng.
• Những người tham gia phải hoàn thành hai bài kiểm tra hành vi:
• Bài tập thu thập (Foraging task): Một trò chơi điện tử yêu cầu người chơi thu hoạch táo từ một cây (số lượng táo sẽ giảm dần theo từng lần hái) và họ phải tự quyết định khi nào nên bỏ ra khoảng thời gian trễ (3 giây hoặc 10 giây) để di chuyển sang một cây táo mới hoàn toàn. Bài tập này giúp đo lường điểm tham chiếu tĩnh (ngưỡng mà người chơi thấy việc hái thêm táo không còn mang lại lợi ích tích cực).
• Bài tập đấu giá (Bidding task): Người tham gia đưa ra mức giá tối đa cho 30 loại đồ ăn vặt trước và sau khi trải qua một khối thử nghiệm thích nghi (phải đánh giá các món ăn có giá trị cao hoặc thấp trong 300 lượt liên tục). Bài tập này dùng để đánh giá động lực học (sự linh hoạt) của điểm tham chiếu khi môi trường thay đổi.

3. Kết quả nghiên cứu

• Sự gia tăng điểm tham chiếu: Điểm tham chiếu của bệnh nhân MDD cao hơn khoảng 50% so với nhóm người khỏe mạnh. Cụ thể, bệnh nhân MDD có xu hướng rời bỏ cây táo khi số lượng thu hoạch giảm xuống khoảng 8 quả, trong khi người khỏe mạnh thường chỉ rời đi khi số lượng giảm xuống còn 4 quả.
• Độ chính xác của bài kiểm tra: Chỉ với 3 phút dữ liệu từ bài tập trò chơi hái táo, hệ thống đã có thể phân biệt chính xác giữa bệnh nhân trầm cảm và người khỏe mạnh với diện tích dưới đường cong (AUC) đạt 0.85.
• Mối tương quan với bệnh lý: Mức độ tăng cao của điểm tham chiếu có sự tương quan thuận rất chặt chẽ (r = 0.71) với mức độ nghiêm trọng của bệnh trầm cảm.
• Sự thiếu linh hoạt bệnh lý: Trong bài tập đấu giá, người khỏe mạnh có khả năng điều chỉnh điểm tham chiếu linh hoạt theo môi trường và nhanh chóng thích nghi trở lại trạng thái cơ bản. Ngược lại, bệnh nhân MDD thể hiện sự thiếu linh hoạt bệnh lý khi không cho thấy bất kỳ sự tái thích nghi nào với môi trường tiêu chuẩn trong suốt 90 lượt đấu giá đo lường. Mức độ thất bại trong việc tái thích nghi này cũng có tương quan đáng kể với mức độ nghiêm trọng của bệnh trầm cảm (r = 0.39).

4. Kết luận

• Bệnh trầm cảm (MDD) thực sự có liên quan đến một bệnh lý về điểm tham chiếu quyết định, trong đó điểm tham chiếu của bệnh nhân bị đẩy lên quá cao và mất đi khả năng điều chỉnh linh hoạt theo môi trường.
• Bài tập dạng trò chơi điện tử kéo dài 3 phút để đo lường điểm tham chiếu này có tiềm năng trở thành một công cụ lâm sàng nhanh chóng dùng để đánh giá và theo dõi bệnh trầm cảm từ xa sau khi được kiểm nghiệm thêm.