Kết hợp đa chủng lợi khuẩn với thuốc điều trị chuẩn ngăn ngừa tái phát trào ngược dạ dày thực quản

Dưới đây là tóm lược nghiên cứu đánh giá hiệu quả của việc kết hợp công thức đa chủng lợi khuẩn (probiotic) với thuốc điều trị tiêu chuẩn nhằm tối ưu hóa kiểm soát bệnh trào ngược dạ dày thực quản (gastroesophageal reflux disease: GERD) được đăng trên tạp chí mSystems năm 2026 với tiêu đề “Adjunctive probiotic therapy sustains symptom relief in gastroesophageal reflux disease through gut microbiome-metabolome remodeling” (Liệu pháp lợi khuẩn bổ trợ duy trì giảm triệu chứng trong bệnh trào ngược dạ dày thực quản thông qua tái cấu trúc hệ vi sinh vật – hệ chuyển hóa đường ruột)  

1. Đặt vấn đề & Mục tiêu

•  Thực trạng: Thuốc ức chế bơm proton (Proton pump inhibitors: PPI) như rabeprazole là lựa chọn đầu tay cho GERD, nhưng sử dụng lâu dài dễ gây loạn khuẩn đường ruột, tác dụng phụ ở hệ tiêu hóa và nguy cơ tái phát triệu chứng cao sau khi ngừng thuốc.  
•  Mục tiêu: Đánh giá hiệu quả lâm sàng của việc kết hợp công thức đa chủng lợi khuẩn tên Lihuo (gồm các chủng Lacticaseibacillus paracasei Zhang, Lactiplantibacillus plantarum P9, và Bifidobacterium animalis subsp. lactis V9) cùng với thuốc rabeprazole đối với bệnh nhân GERD, đồng thời làm rõ tác động của nó lên hệ vi sinh vật và hệ chuyển hóa đường ruột.  

2. Phương pháp Nghiên cứu

Nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên, mù đôi, kiểm chứng bằng giả dược được thực hiện trên 120 bệnh nhân GERD tại Trung Quốc:  

• Giai đoạn kết hợp (8 tuần đầu): Bệnh nhân uống rabeprazole hàng ngày, kết hợp với lợi khuẩn Lihuo (n=64) hoặc giả dược (n=56).
• Giai đoạn duy trì (4 tuần tiếp theo): Ngừng sử dụng thuốc PPI (rabeprazole), bệnh nhân chỉ tiếp tục sử dụng lợi khuẩn hoặc giả dược đơn độc để đánh giá khả năng duy trì hiệu quả. 
•  Phương pháp đánh giá: Sử dụng Bảng câu hỏi Bệnh trào ngược (RDQ) làm tiêu chí đánh giá chính. Các tiêu chí phụ bao gồm Thang điểm Triệu chứng Tiêu hóa (GSRS), nội soi dạ dày thực quản và phân tích đa omics sâu (Shotgun metagenomics, phageome, metabolomics) từ mẫu phân.  

3. Các Kết quả Chính

Sau 12 tuần thử nghiệm, nhóm sử dụng lợi khuẩn ghi nhận những cải thiện vượt trội so với nhóm giả dược:  

• Duy trì giảm triệu chứng trào ngược hiệu quả: Nhóm dùng lợi khuẩn đạt mức giảm điểm RDQ sâu hơn 36,51% so với nhóm giả dược ở tuần thứ 12 (P=0.017). Khi ngừng PPI, nhóm giả dược bị dội ngược/tái phát triệu chứng rõ rệt, trong khi nhóm lợi khuẩn duy trì được sự ổn định. Ngoài ra, nhóm lợi khuẩn cũng cải thiện đáng kể tình trạng táo bón và tiêu chảy.  
• Hỗ trợ phục hồi tổn thương niêm mạc: Tỷ lệ chữa lành tổn thương thực quản qua nội soi ở nhóm lợi khuẩn đạt 36,84%, cao hơn so với nhóm giả dược (12,50%), mặc dù sự khác biệt này chưa đạt ý nghĩa thống kê do cỡ mẫu nội soi nhỏ (P=0.365).  
• Tái cấu trúc hệ vi sinh vật đường ruột: Liệu pháp lợi khuẩn giúp làm giàu các chủng vi khuẩn có lợi (Bifidobacterium animalis, Lactiplantibacillus plantarum, Clostridium sp900540255) và ức chế các chủng vi khuẩn liên quan đến loạn khuẩn, viêm nhiễm (Bacteroides uniformis, Clostridium Q fessum).  
• Làm giàu các chất chuyển hóa sinh học có lợi: Nhóm lợi khuẩn làm tăng đáng kể nồng độ axit \gamma-aminobutyric (GABA – chất dẫn truyền thần kinh giúp giảm nhạy cảm thực quản), succinate, citrulline, và các axit béo chuỗi ngắn (SCFAs) có vai trò kháng viêm và bảo vệ hàng rào ruột.  
•  An toàn và dung nạp tốt: Nghiên cứu không ghi nhận bất kỳ tác dụng phụ nghiêm trọng nào liên quan đến việc sử dụng công thức lợi khuẩn Lihuo.  

4. Kết luận

Liệu pháp bổ sung lợi khuẩn kết hợp với PPI là một chiến lược an toàn và hiệu quả cho bệnh nhân GERD. Việc tiếp tục dùng lợi khuẩn sau khi ngừng PPI giúp ngăn ngừa triệu chứng tái phát hiệu quả nhờ vào cơ chế điều hòa, sửa đổi hệ vi sinh vật và phục hồi cân bằng chuyển hóa đường ruột.

Nguồn tham khảo

 Tên bài báo: Adjunctive probiotic therapy sustains symptom relief in gastroesophageal reflux disease through gut microbiome-metabolome remodeling.