Infilbray – Thuốc ức chế glucosylceramide synthase đường uống đầu tiên được FDA phê duyệt điều trị triệu chứng thần kinh của bệnh Gaucher type 3

21.11.2026 3:50 chiều

Nguyễn Tiến Sử, MD, PhD, MBA

INFILBRAY LÀ GÌ

Là thuốc dạng viên nén dùng đường uống, chứa hoạt chất venglustat, do Genzyme Corporation (công ty thuộc tập đoàn dược phẩm Sanofi) phát triển và phân phối. Infilbray được chỉ định để điều trị các biểu hiện thần kinh của bệnh Gaucher type 3 (Type 3 Gaucher Disease – GD3) ở người trưởng thành và bệnh nhi có cân nặng từ 15 kg trở lên.
Chỉ định này được FDA phê duyệt vào tháng 11 năm 2026, đánh dấu một cột mốc lịch sử quan trọng trong điều trị các rối loạn dự trữ tiêu thể (lysosomal storage disorders): đây là liệu pháp đầu tiên và duy nhất được FDA phê duyệt nhắm trúng đích trực tiếp vào các triệu chứng thần kinh trung ương của GD3. Trước đây, các liệu pháp thay thế enzym (ERT) chỉ kiểm soát được biểu hiện ngoại vi (gan, lách, huyết học) mà không thể vượt qua hàng rào máu não, khiến tổn thương thần kinh tiến triển không có thuốc chữa.

CƠ CHẾ TÁC DỤNG

GD3 là thể bệnh thần kinh mạn tính do rối loạn chuyển hóa di truyền lặn trên nhiễm sắc thể thường, gây thiếu hụt hoạt tính enzym glucocerebrosidase (mã hóa bởi gene GBA1). Sự thiếu hụt này dẫn đến sự tích tụ bất thường của các cơ chất lipid độc hại – chủ yếu là glucosylceramide (GL-1) và glucosylsphingosine – bên trong lysosome của đại thực bào tại nhiều cơ quan nội tạng cũng như trong các tế bào của hệ thần kinh trung ương, gây suy giảm nhận thức, mất điều hòa vận động (thất điều), rối loạn vận nhãn và co giật.
Infilbray (venglustat) hoạt động theo cơ chế liệu pháp giảm cơ chất (Substrate Reduction Therapy – SRT) thế hệ mới:
1. Thấm tốt qua hàng rào máu não: Khác với các thuốc điều trị Gaucher hiện hành vốn bị chặn lại bởi hàng rào máu não, venglustat là một phân tử nhỏ có khả năng vượt qua hàng rào máu não hiệu quả để phân bố trực tiếp vào hệ thần kinh trung ương.
2. Ức chế chọn lọc enzym Glucosylceramide Synthase (GCS): Thuốc gắn kết và ức chế đặc hiệu enzym glucosylceramide synthase, làm giảm quá trình tổng hợp tiền chất glucosylceramide (GL-1) ngay từ đầu nguồn.
3. Giảm tích tụ lipid độc hại tại não và ngoại vi: Bằng cách giảm tốc độ tạo thành cơ chất phù hợp với lượng enzym còn lại của cơ thể, Infilbray làm giảm sâu nồng độ GL-1 cả trong huyết tương (khoảng 73%) lẫn trong dịch não tủy (khoảng 64% sau 52 tuần), qua đó ngăn chặn tiến triển thoái hóa thần kinh và cải thiện chức năng vận động – nhận thức.

HIỆU QUẢ LÂM SÀNG

Quyết định phê duyệt của FDA (với các quy chế Liệu pháp Đột phá, Thuốc mồ côi, Bệnh hiếm ở trẻ em và Xem xét ưu tiên) dựa trên dữ liệu an toàn và hiệu quả thuyết phục từ thử nghiệm lâm sàng Pha 3 toàn cầu, ngẫu nhiên, mù đôi, đối chứng hoạt chất LEAP2MONO (NCT05222906) thực hiện trên 43 bệnh nhân (từ 12 tuổi trở lên) mắc GD3 có biểu hiện toàn thân đã ổn định trước đó bằng liệu pháp thay thế enzym (ERT):
• Vượt trội về tiêu chí thần kinh phối hợp (Vận động & Nhận thức): Tại tuần thứ 52, nhóm bệnh nhân chuyển sang dùng Infilbray đường uống (n = 21) đạt sự cải thiện vượt trội có ý nghĩa thống kê trên tiêu chí đánh giá chính kết hợp giữa thang điểm đánh giá mất điều hòa vận động mSARA và bộ trắc nghiệm chức năng nhận thức RBANS so với nhóm tiếp tục truyền tĩnh mạch liệu pháp thay thế enzym ERT (imiglucerase) mỗi 2 tuần (n = 22) (p = 0.0137).
• Giảm mạnh dấu ấn sinh học bệnh lý trong dịch não tủy: Dữ liệu dược lực học khẳng định Infilbray làm giảm trung bình 64% nồng độ GL-1 trong dịch não tủy và 73% trong huyết tương sau 52 tuần điều trị, chứng minh tác động trực tiếp tại hệ thần kinh trung ương.
• Duy trì ổn định các biểu hiện toàn thân: Ngoài lợi ích nổi bật trên hệ thần kinh, các chỉ số bệnh lý toàn thân (như nồng độ hemoglobin, số lượng tiểu cầu, thể tích gan và lách) tiếp tục được duy trì ổn định tương đương với nhóm duy trì truyền enzym thay thế.

ĐIỀU TRỊ VỚI INFILBRAY VÀ LƯU Ý KHI SỬ DỤNG

Infilbray được bào chế dưới dạng viên nén dùng đường uống với hai hàm lượng 6 mg và 15 mg.
• Liều lượng & Cách dùng:
• Liều khuyến cáo: Uống 1 lần mỗi ngày (cùng hoặc không cùng thức ăn) vào cùng một thời điểm cố định. Liều dùng chuẩn cho người lớn là 15 mg/ngày; ở bệnh nhi có cân nặng từ 15 kg trở lên, liều dùng (từ 6 mg đến 15 mg/ngày) được xác định dựa theo cân nặng và chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.
• Cách uống linh hoạt: Có thể nuốt nguyên viên nén hoặc nhai kỹ trước khi nuốt. Đối với bệnh nhân khó nuốt, có thể nghiền nát viên thuốc và trộn với nước hoặc thức ăn mềm (phải dùng ngay trong vòng 30 phút sau khi trộn; tuyệt đối không trộn với nước ép bưởi hoặc cam đắng Seville).
• Quên liều & Nôn sau uống: Nếu quên liều quá 12 giờ hoặc bị nôn sau khi uống thuốc, bệnh nhân bỏ qua liều đó và uống liều tiếp theo đúng giờ quy định vào ngày hôm sau.
• Tác dụng phụ thường gặp (\ge 10\%):
• Tiêu hóa: Tiêu chảy (14.3%), buồn nôn (14.3%), viêm dạ dày ruột (gastroenteritis) và nôn mửa.
• Khác: Lách to (splenomegaly – 14.3%), nhức đầu (14.3%) và trầm cảm (depression).
Cảnh báo an toàn & Lưu ý quan trọng:
• Ý định và hành vi tự sát (Suicidal Ideation and Behavior): Infilbray có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện ý định/hành vi tự sát, trầm cảm mới khởi phát hoặc nặng thêm và các biến đổi khí sắc. Bác sĩ cần đánh giá sức khỏe tâm thần trước khi khởi trị và hướng dẫn bệnh nhân cùng gia đình theo dõi sát các thay đổi bất thường về tâm trạng, hành vi để kịp thời xử trí hoặc ngừng thuốc nếu cần.
• Đục thủy tinh thể ở bệnh nhi (Lens Opacification in Pediatric Patients): Sử dụng Infilbray kéo dài có thể gây đục thủy tinh thể ở trẻ em (dựa trên dữ liệu tiền lâm sàng và theo dõi an toàn). Bắt buộc phải đưa trẻ đi khám chuyên khoa mắt trước khi bắt đầu điều trị và kiểm tra định kỳ hàng năm trong suốt quá trình dùng thuốc.
• Độc tính trên thai nhi & Tránh thai: Thuốc có nguy cơ gây hại cho thai nhi. Phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ cần thực hiện xét nghiệm thử thai trước điều trị và sử dụng biện pháp tránh thai hiệu quả trong suốt thời gian dùng thuốc và ít nhất 11 ngày sau liều cuối cùng. Không khuyến cáo cho con bú trong quá trình điều trị.
• Tương tác thuốc & Thực phẩm qua CYP3A: Tránh sử dụng đồng thời Infilbray với các thuốc ức chế mạnh CYP3A (như itraconazole) hoặc các thuốc cảm ứng mạnh/trung bình CYP3A (như rifampin). Bệnh nhân tuyệt đối không ăn bưởi, uống nước ép bưởi hoặc ăn cam đắng Seville trong suốt thời gian điều trị vì làm tăng nồng độ thuốc trong máu và gia tăng nguy cơ tác dụng phụ.

Tài liệu tham khảo
1. U.S. Food and Drug Administration (FDA). FDA Approves First Drug to Treat Neurological Symptoms of Type 3 Gaucher Disease. FDA Press Announcements, November 18, 2026. https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-first-drug-treat-neurological-symptoms-type-3-gaucher-disease
2. Sanofi / Genzyme Corporation. Sanofi’s Infilbray approved in the US as the first medicine to treat neurological manifestations of Type 3 Gaucher disease. Sanofi Press Release, November 18, 2026. https://www.sanofi.com/en/media-room/press-releases/2026/2026-11-18-22-19-06-3406209
3. Genzyme Corporation (a Sanofi Company). INFILBRAY™ (venglustat) tablets, for oral use – Full Prescribing Information and Medication Guide. Approved November 18, 2026. https://products.sanofi.us/infilbray/infilbray.pdf

Nguyễn Tiến Sử, MD, PhD, MBA

🎓Tốt nghiệp Bác Sĩ Đa Khoa (MD), tại Đại Học Y Dược TP. HCM, VIETNAM (1995). 🎓Tốt nghiệp Tiến Sĩ Y Khoa (PhD), ngành Y Học Ứng Dụng Gene, tại Tokyo Medical and Dental University, JAPAN (2007). 🎓Tốt nghiệp Thạc Sĩ Quản Trị Kinh Doanh (MBA), ngành Global Leadership, tại Bond University, AUSTRALIA (2015). 👨🏻‍💼Công tác tại bệnh viện Đa Khoa Tây Ninh (1995 - 1997). 👨🏻‍💼Công tác tại bệnh viện Đa Khoa Bình Dương (1998 - 1999). 👨🏻‍💼Hiện làm việc cho công ty dược phẩm Hoa Kỳ tại Nhật Bản.