Thụ thể Dopamine

07.08.2023 12:54 sáng

Thụ thể Dopamine (Dopamine receptor) là một loại thụ thể kết hợp protein G được tìm thấy ở các vùng khác nhau của não và khắp cơ thể. Các thụ thể này liên kết với chất dẫn truyền thần kinh dopamine, có liên quan đến việc điều chỉnh một số chức năng quan trọng, bao gồm chuyển động, động lực, khen thưởng, tâm trạng và nhận thức.

Có năm loại thụ thể dopamine chính, được phân loại thành hai nhóm dựa trên đặc tính dược lý và tín hiệu của chúng:

  • Thụ thể giống D-1 (D1-like receptor) bao gồm D-1 và D-5
  • Thụ thể giống D-2 (D2-like receptor) bao gồm D-2, D-3 và D-4

Dưới đây là tổng quan ngắn gọn về từng loại phụ:

  • Thụ thể dopamine D-1: Các thụ thể dopamine D-1 chủ yếu nằm ở thể vân, là vùng não liên quan đến điều khiển và khen thưởng vận động. Kích hoạt thụ thể dopamine D-1 kích thích sản xuất adenosine monophosphate vòng (cAMP) trong tế bào, dẫn đến tăng kích thích tế bào thần kinh.
  • Thụ thể dopamine D-5: Các thụ thể dopamine D-5 tương tự như các thụ thể dopamine D-1 về cơ chế truyền tín hiệu và sự phân bố của chúng trong não. Chúng cũng chủ yếu được tìm thấy trong thể vân và đóng vai trò kiểm soát vận động và khen thưởng.
  • Thụ thể dopamine D-2: Các thụ thể dopamine D-2 có sự phân bố rộng rãi trong não và được tìm thấy ở một số vùng, bao gồm thể vân, hệ thống viền và vỏ não. Kích hoạt thụ thể dopamine D-2 ức chế sản xuất cAMP, dẫn đến giảm kích thích tế bào thần kinh. Các thụ thể dopamine D-2 có liên quan đến các chức năng khác nhau, chẳng hạn như điều khiển vận động, khen thưởng, điều chỉnh tâm trạng và điều tiết giải phóng hormone.
  • Thụ thể dopamine D-3: Các thụ thể dopamine D-3 chủ yếu nằm trong hệ thống viền, có liên quan đến quá trình xử lý cảm xúc và hành vi liên quan đến phần thưởng. Chúng cũng được tìm thấy ở vỏ não và các vùng não khác. Các thụ thể dopamine D-3 được cho là điều chỉnh trình khen thưởng và tăng cường đường truyền, và chúng có liên quan đến hành vi nghiện ngập và tìm kiếm ma túy.
  • Thụ thể dopamine D-4: Các thụ thể dopamine D-4 chủ yếu được biểu hiện ở vỏ não, thùy trán và các vùng não khác liên quan đến quá trình nhận thức. Chúng có liên quan đến sự chú ý, trí nhớ và tính linh hoạt trong nhận thức. Các thụ thể dopamine D-4 cũng có liên quan đến các rối loạn tâm thần khác nhau, chẳng hạn như rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) và tâm thần phân liệt.

Điều quan trọng cần lưu ý là các thụ thể dopamine rất phức tạp và chức năng của chúng có thể khác nhau tùy thuộc vào vị trí của chúng trong não và các mạch thần kinh cụ thể có liên quan. Rối loạn chức năng hoặc rối loạn điều hòa các thụ thể dopamin có liên quan đến các rối loạn thần kinh và tâm thần khác nhau, bao gồm bệnh Parkinson, tâm thần phân liệt, trầm cảm và nghiện ngập.

Nguyễn Tiến Sử, MD, PhD, MBA

🎓Tốt nghiệp Bác Sĩ Đa Khoa (MD), tại Đại Học Y Dược TP. HCM, VIETNAM (1995). 🎓Tốt nghiệp Tiến Sĩ Y Khoa (PhD), ngành Y Học Ứng Dụng Gene, tại Tokyo Medical and Dental University, JAPAN (2007). 🎓Tốt nghiệp Thạc Sĩ Quản Trị Kinh Doanh (MBA), ngành Global Leadership, tại Bond University, AUSTRALIA (2015).

Trả lời