Vận động thể chất sớm sau nhồi máu cơ tim có an toàn?

Bài báo đăng trên Medscape Medical News có tiêu đề: “Early Physical Activity Safe After MI” (Vận động thể chất sớm sau nhồi máu cơ tim là an toàn).

Đây là bài viết tổng hợp báo cáo tại Hội nghị Tim mạch Dự phòng Châu Âu (ESC Preventive Cardiology / EAPC 2026) dựa trên một nghiên cứu đoàn hệ được thực hiện bởi nhà nghiên cứu Rik Dijkman và các cộng sự tại Trung tâm Y tế Đại học Radboud, Nijmegen, Hà Lan.

Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung nghiên cứu dưới góc nhìn chuyên môn và thực tiễn:

1. Bối cảnh (Background)

• Thực trạng lâm sàng: Vận động thể chất là yếu tố thiết yếu để ngăn ngừa bệnh tiến triển ở bệnh nhân sau nhồi máu cơ tim (MI). Thông thường, các chương trình phục hồi chức năng tim mạch dựa trên tập luyện được khuyến cáo bắt đầu từ vài tuần sau biến cố.
• Nghi ngờ thực tế: Trong tuần đầu tiên sau khi xuất viện, bệnh nhân thường bị hạn chế vận động do các lo ngại về an toàn y khoa, mặc dù các hạn chế này chủ yếu dựa trên cảm tính chứ không có bằng chứng khoa học rõ ràng. Khi thời gian nằm viện ngày càng rút ngắn, bệnh nhân về nhà sớm hơn và tự động tăng mức độ hoạt động trong môi trường sống của họ. Do đó, nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá mức độ an toàn của việc vận động sớm này.

2. Phương pháp nghiên cứu (Methods)

• Đối tượng: Nghiên cứu tiến hành trên các bệnh nhân liên tiếp nhập viện vì nhồi máu cơ tim tại Trung tâm Y tế Đại học Radboud.
• Đo lường: Bệnh nhân được trang bị một thiết bị đo gia tốc đeo ở đùi (thigh-worn accelerometer) để ghi lại mức độ vận động thể chất thực tế một cách khách quan ngay trong tuần đầu tiên sau khi xuất viện.
• Phân nhóm: Dựa trên giá trị trung vị của dữ liệu thu được, các bệnh nhân được chia thành 2 nhóm: nhóm vận động thể chất sớm mức độ cao (high active) và nhóm vận động mức độ thấp (less/low active).

3. Kết quả nghiên cứu (Results)
Nghiên cứu mang lại những kết quả rất tích cực và giải tỏa được nhiều lo ngại lâm sàng:

• An toàn trong ngắn hạn: Vận động thể chất sớm trong vòng 1 tuần sau xuất viện không làm gia tăng nguy cơ xảy ra biến cố tim mạch nghiêm trọng (MACE). Cụ thể, không có ca MACE nào được ghi nhận ở nhóm vận động cao trong tháng đầu tiên sau xuất viện (so với 5 ca ở nhóm vận động thấp). Tại thời điểm 6 tháng, tỷ lệ gặp biến cố giữa hai nhóm là tương đương nhau (8,5% ở nhóm vận động cao và 8,4% ở nhóm vận động thấp).
• An toàn trong dài hạn: Theo dõi kéo dài trong 5 năm cho thấy không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về tỷ lệ sống sót không gặp biến cố (MACE-free survival) giữa nhóm vận động sớm mức độ cao và mức độ thấp.

* Giá trị của việc vận động trước khi nhập viện: Nghiên cứu phát hiện một điểm thú vị là những bệnh nhân có thói quen vận động cao “trước khi bị nhồi máu cơ tim” có tỷ lệ sống sót không biến cố trong 5 năm cao hơn rõ rệt (giảm 53% nguy cơ, HR 0.47). Tuy nhiên, thói quen trước nhập viện không đồng nghĩa với việc họ sẽ tự động vận động nhiều sau khi ra viện.

4. Kết luận và Khuyến nghị thực tiễn (Conclusions & Relevance)

Vận động sớm là an toàn: Nghiên cứu chứng minh rằng việc duy trì hoặc bắt đầu vận động thể chất sớm ngay tuần đầu tiên sau khi xuất viện vì nhồi máu cơ tim là an toàn, không làm tăng nguy cơ tim mạch so với những người ít vận động.

Thời điểm vàng để giáo dực lối sống: Khoảng thời gian ngay sau khi bị đột quỵ tim được coi là một “thời điểm vàng để giáo dục” (teachable moment). Lúc này, bệnh nhân có tâm lý dễ tiếp nhận và thay đổi hành vi lối sống nhất. Việc khuyến khích họ vận động sớm một cách an toàn là hoàn toàn khả thi.

Lưu ý lâm sàng: Dù nghiên cứu ủng hộ việc vận động và vận động sớm, các chuyên gia vẫn khuyến cáo quá trình phục hồi cần được cá thể hóa một cách thận trọng, có sự giám sát y tế và dựa trên kích thước vùng cơ tim bị tổn thương (infarct size) của từng bệnh nhân.

Nguồn tham khảo

https://www.medscape.com/viewarticle/early-physical-activity-safe-after-mi-2026a1000f2w?form=fpf