Nereus – Thuốc mới dùng trong dự phòng nôn do say tàu xe

NEREUS LÀ GÌ

Là một thực thể hóa học mới dạng viên nang dùng đường uống, chứa hoạt chất tradipitant. Đây là một chất đối kháng thụ thể neurokinin-1 (NK1) thế hệ mới do công ty Vanda Pharmaceuticals Inc. phát triển và thương mại hóa. Nereus được chỉ định để dự phòng triệu chứng nôn liên quan đến say tàu xe (motion sickness) ở người lớn.

Chỉ định này được FDA phê duyệt vào tháng 12 năm 2025. Đây là một sự kiện mang tính lịch sử vì Nereus là loại thuốc mới đầu tiên được phê duyệt cho chỉ định này sau nhiều thập kỷ, mang lại một phương pháp điều trị dựa trên bằng chứng khoa học hiện đại thay thế cho các thuốc kháng histamine hoặc kháng cholinergic truyền thống thường gây buồn ngủ (Tài liệu 1, 2).

CƠ CHẾ TÁC DỤNG

Say tàu xe xảy ra khi có sự mâu thuẫn giữa các tín hiệu cảm giác truyền về não, dẫn đến việc giải phóng chất P (substance P) – một neuropeptide gắn kết với thụ thể neurokinin-1 (NK1) trong trung tâm nôn của não bộ.

Tradipitant hoạt động bằng cách ngăn chặn một cách chọn lọc và mạnh mẽ sự gắn kết của chất P vào thụ thể NK1. Bằng cách ức chế con đường truyền tín hiệu này, Nereus ngăn chặn hiệu quả phản xạ nôn ngay tại trung ương trước khi nó bắt đầu. Khác với các liệu pháp cũ, cơ chế của Nereus tác động trực tiếp vào chu trình gây nôn mà không gây ra tác động ức chế thần kinh trung ương quá mức, giúp người dùng duy trì sự tỉnh táo (Tài liệu 1, 3).

HIỆU QUẢ LÂM SÀNG

Hiệu quả của Nereus đã được chứng minh qua chương trình thử nghiệm lâm sàng, nổi bật là nghiên cứu MotionSickness II thực hiện trên các chuyến đi biển thực tế (Tài liệu 1, 2).

Ngăn ngừa nôn hiệu quả: Kết quả nghiên cứu cho thấy những người sử dụng Nereus có tỷ lệ nôn thấp hơn đáng kể so với nhóm dùng giả dược. Trong các điều kiện sóng biển từ trung bình đến mạnh, Nereus giúp giảm nguy cơ nôn đến hơn 50% so với việc không điều trị (Tài liệu 2).
Cải thiện cảm giác say tàu xe: Ngoài việc ngăn chặn nôn, thuốc còn làm giảm mức độ nghiêm trọng của cảm giác buồn nôn và các triệu chứng khó chịu đi kèm khác liên quan đến say tàu xe, dựa trên thang điểm đánh giá của bệnh nhân (Tài liệu 1).
Khởi phát tác dụng nhanh: Thuốc cho thấy khả năng bảo vệ hiệu quả khi được sử dụng trước khi bắt đầu hành trình, giúp bệnh nhân yên tâm hơn trong các chuyến đi dài (Tài liệu 3).

ĐIỀU TRỊ VỚI NEREUS VÀ TÁC DỤNG PHỤ THƯỜNG GẶP

Nereus được bào chế dưới dạng viên nang cứng để thuận tiện cho việc sử dụng khi đi du lịch hoặc di chuyển.

Liều lượng: Liều khuyến nghị là 85 mg/lần, uống một viên duy nhất khoảng 1 giờ trước khi bắt đầu hành trình. Nếu hành trình kéo dài, liều tiếp theo có thể được sử dụng sau mỗi 24 giờ, nhưng không nên dùng quá liều lượng hướng dẫn (Tài liệu 3).
Tác dụng phụ thường gặp (≥ 3%):
- Đau đầu.
- Mệt mỏi.
- Đầy hơi hoặc khó tiêu.
- Chóng mặt nhẹ (Tài liệu 1, 3).
Lưu ý quan trọng: Nereus ít gây buồn ngủ hơn đáng kể so với các thuốc say tàu xe thế hệ cũ (như scopolamine hay dimenhydrinate). Tuy nhiên, thuốc cần được sử dụng thận trọng ở bệnh nhân suy gan nặng và nên tránh kết hợp với các chất ức chế mạnh enzyme CYP3A4 để tránh làm tăng nồng độ thuốc trong máu (Tài liệu 3).

Tài liệu tham khảo

Vanda Pharmaceuticals Inc. Vanda Pharmaceuticals Announces FDA Approval of NEREUS® (tradipitant) for the Prevention of Vomiting Induced by Motion. PR Newswire, 2025. https://www.prnewswire.com/news-releases/vanda-pharmaceuticals-announces-fda-approval-of-nereus-tradipitant-for-the-prevention-of-vomiting-induced-by-motion-a-historic-scientific-milestone-in-the-prevention-of-motion-sickness-302650965.html
Pharmaceutical Technology. FDA approves Vanda Pharmaceuticals’ motion sickness drug Nereus. 2025. https://www.pharmaceutical-technology.com/news/fda-approves-vanda-pharmaceuticals-motion-sickness-drug-nereus/
U.S. Food and Drug Administration (FDA). NEREUS (tradipitant) capsules, for oral use – Full Prescribing Information. NDA 220152, Revised 2025. https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2025/22015

Bài viết tổng hợp thông tin từ các tài liệu khoa học chính thức của FDA và nhà sản xuất. Thông tin này mang tính chất tham khảo chuyên môn, không thay thế tư vấn y tế của bác sĩ điều trị.

Nguyễn Tiến Sử, MD, PhD, MBA – thegioithuocmoi.com