Baxfendy – Thuốc ức chế tổng hợp Aldosterone đầu tiên cho bệnh nhân cao huyết áp khó kiểm soát

Nguyễn Tiến Sử, MD, PhD, MBA

BAXFENDY LÀ GÌ

Là thuốc dạng viên uống, chứa hoạt chất baxdrosta, ức chế enzyme aldosterone synthase chọn lọc cao (first-in-class), do AstraZeneca phát triển và thương mại hóa (sau thương vụ mua lại CinCor Pharma). Baxfendy được chỉ định để điều trị bệnh tăng huyết áp kết hợp với các thuốc hạ áp khác ở người lớn không kiểm soát tốt được huyết áp.

Chỉ định này được FDA phê duyệt vào tháng 5 năm 2026. Đây là một bước tiến mang tính cách mạng vì Baxfendy là thuốc đầu tiên và duy nhất thuộc cơ chế này được chấp thuận (Tài liệu 1, 2).

CƠ CHẾ TÁC DỤNG

Aldosterone là một hormone do tuyến thượng thận tiết ra, đóng vai trò giữ muối và nước trong cơ thể. Sự dư thừa hormone này là nguyên nhân cốt lõi khiến huyết áp tăng cao liên tục và gây tổn thương cơ tim, thận.
Baxdrostat hoạt động bằng cách ngăn chặn trực tiếp enzyme aldosterone synthase “nhà máy” chịu trách nhiệm tổng hợp ra hormone aldosterone tại tuyến thượng thận. Điểm đột phá của Baxfendy là tính chọn lọc cực cao. Nhờ sự chính xác này, thuốc làm giảm mạnh nồng độ aldosterone trong máu để hạ áp hiệu quả mà không hề làm ảnh hưởng đến nồng độ cortisol thiết yếu của cơ thể (Tài liệu 1, 3).

HIỆU QUẢ LÂM SÀNG

Hiệu quả của Baxfendy được đánh giá thông qua chương trình thử nghiệm lâm sàng, pha 3, mang tên BaxHTN, thực hiện trên các bệnh nhân tăng huyết áp không kiểm soát hoặc kháng trị đang dùng từ 2-3 thuốc hạ áp trở lên (Tài liệu 1, 2).

• Hạ huyết áp mạnh mẽ: Kết quả nghiên cứu cho thấy, khi phối hợp thêm Baxfendy vào phác đồ điều trị, liều 2 mg giúp giảm trung bình 15,7 mmHg huyết áp tâm thu (đạt mức giảm ròng 9,8 mmHg sau khi trừ đi yếu tố giả dược) sau 12 tuần.
• Hiệu quả nhất quán: Mức giảm huyết áp được ghi nhận rõ rệt và đồng đều ở cả hai phân nhóm: tăng huyết áp chưa kiểm soát và tăng huyết áp kháng trị nặng.
• Ý nghĩa lâm sàng lớn: Theo dữ liệu dịch tễ học, việc giảm được khoảng 10 mmHg huyết áp tâm thu tương đương với việc giảm tới 20% nguy cơ gặp phải các biến cố tim mạch nghiêm trọng như đột quỵ hay nhồi máu cơ tim (Tài liệu 1).

ĐIỀU TRỊ VỚI BAXFENDY VÀ TÁC DỤNG PHỤ THƯỜNG GẶP

Baxfendy được bào chế dưới dạng viên nén dùng đường uống một lần mỗi ngày. Liều lượng khuyến nghị thông thường là 2 mg, uống một lần mỗi ngày. Đối với những bệnh nhân có nguy cơ cao bị rối loạn điện giải, liều khởi đầu thấp hơn là 1 mg một lần mỗi ngày có thể được cân nhắc (Tài liệu 3).

Tác dụng phụ thường gặp (≥ 2%):

• Tăng kali máu (Hyperkalemia): 6,6% ở liều 1 mg và 10,2% ở liều 2 mg.
• Hạ huyết áp quá mức (Hypotension).
• Hạ natri máu (Hyponatremia).
• Chóng mặt và co thắt cơ (Tài liệu 3).
• Lưu ý quan trọng: Do cơ chế giảm nồng độ aldosterone làm tăng giữ kali và thải natri, bác sĩ bắt buộc phải xét nghiệm máu để kiểm tra nồng độ kali, natri và chức năng thận của bệnh nhân trước khi điều trị, kiểm tra định kỳ trong quá trình dùng thuốc và xử lý kịp thời nếu có dấu hiệu rối loạn điện giải (Tài liệu 3).

Tài liệu tham khảo

1. AstraZeneca. *BAXFENDY approved in the US as the first and only aldosterone synthase inhibitor treatment for adults with hypertension*. Press Release, May 18, 2026. https://www.astrazeneca.com/media-centre/press-releases/2026/Baxdrostat-MNR-2026.html
2. Fierce Pharma. *AstraZeneca notches key FDA nod in hypertension, with an approval sweetener for Fasenra too*. May 18, 2026. https://www.fiercepharma.com/pharma/astrazeneca-notches-key-fda-nod-hypertension-approval-sweetener-fasenra-too
3. AstraZeneca Pharmaceuticals LP. *BAXFENDY (baxdrostat) tablets, for oral use – Full Prescribing Information*. May 2026. https://drd9vrdh9yh09.cloudfront.net/50fd68b9-106b-4550-b5d0-12b045f8b184/cf49f0d4-02be-44df-b1d5-27fd9f7d1a3c/cf49f0d4-02be-44df-b1d5-27fd9f7d1a3c_viewable_rendition__v.pdf