Foundayo – Thuốc viên GLP-1 none-peptide đầu tiên trong kiểm soát cân nặng và đường huyết

FOUNDAYO LÀ GÌ

Là một loại thuốc dạng viên uống, chứa thành phần orforglipron, là chất đối kháng thụ thể GLP-1, Eli Lilly phát triển và thương mại hóa. Foundayo được chỉ định sử dụng kết hợp với chế độ ăn giảm calo và tăng cường hoạt động thể chất để giảm cân thừa và duy trì giảm cân lâu dài ở người lớn bị béo phì hoặc người lớn thừa cân có ít nhất một bệnh lý đi kèm liên quan đến cân nặng.

Chỉ định này được FDA phê duyệt vào tháng 4 năm 2026. Đây là một cột mốc lịch sử vì Foundayo là thuốc viên GLP-1 không phải peptide (non-peptide) đầu tiên và duy nhất. Khác với các thuốc GLP-1 dạng uống trước đây vốn bị hạn chế bởi việc hấp thụ khó khăn, Foundayo mang lại sự tiện dụng tối đa vì không yêu cầu các điều kiện uống thuốc khắt khe (Tài liệu 1, 2).

CƠ CHẾ TÁC DỤNG

Các thuốc GLP-1 hiện nay (như semaglutide) bản chất là các chuỗi peptide dễ bị enzyme dạ dày phân hủy. Orforglipron là một phân tử nhỏ (small molecule) none-peptide, có cấu trúc bền vững và khả năng hấp thụ qua đường tiêu hóa cực tốt.

Khi đi vào cơ thể, Foundayo liên kết chọn lọc với thụ thể GLP-1, kích thích tiết insulin khi đường huyết cao, làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày và tác động lên trung tâm điều khiển sự thèm ăn ở não. Cơ chế này giúp bệnh nhân cảm thấy no lâu hơn và giảm đáng kể lượng calo nạp vào, từ đó dẫn đến giảm cân mạnh mẽ và cải thiện chỉ số đường huyết (Tài liệu 2, 3).

HIỆU QUẢ LÂM SÀNG

Hiệu quả của Foundayo được chứng minh qua chương trình thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 toàn cầu mang tên ATTAIN (Tài liệu 1, 2).

Giảm cân ấn tượng: Kết quả cho thấy sau 36 tuần, bệnh nhân sử dụng Foundayo đạt mức giảm cân trung bình từ 12% đến 15% trọng lượng cơ thể, vượt xa kết quả của các loại thuốc uống giảm cân truyền thống và tiệm cận với hiệu quả của các loại thuốc dạng tiêm hàng tuần.
Cải thiện các chỉ số chuyển hóa: Thuốc giúp giảm đáng kể chỉ số HbA1c, cải thiện huyết áp và nồng độ lipid máu ở những bệnh nhân thừa cân có kèm đái tháo đường hoặc cao huyết áp.
Sự tiện lợi vượt trội: Bệnh nhân báo cáo sự hài lòng cao khi có thể uống thuốc vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày mà không cần phải nhịn ăn 30 phút hay uống với một lượng nước hạn chế như các loại thuốc peptide đường uống cũ (Tài liệu 2).

ĐIỀU TRỊ VỚI FOUNDAYO VÀ TÁC DỤNG PHỤ THƯỜNG GẶP

Foundayo được bào chế dưới dạng viên nén sử dụng một lần mỗi ngày, rất dễ dàng tích hợp vào thói quen sinh hoạt.

Liều lượng: Quá trình điều trị bắt đầu với liều thấp để cơ thể thích nghi, sau đó tăng dần lên liều duy trì mục tiêu (thường là 36 mg hoặc 45 mg) tùy theo đáp ứng và khả năng dung nạp của bệnh nhân (Tài liệu 3).
Tác dụng phụ thường gặp (≥ 5%):
- Buồn nôn và nôn.
- Tiêu chảy hoặc táo bón.
- Đau bụng vùng thượng vị.
- Giảm cảm giác thèm ăn (Tài liệu 1, 3).
Lưu ý quan trọng: Giống như các thuốc nhóm GLP-1, Foundayo có cảnh báo về nguy cơ viêm tụy và các vấn đề về túi mật. Bệnh nhân có tiền sử cá nhân hoặc gia đình mắc ung thư biểu mô tuyến giáp dạng tủy cần thận trọng khi sử dụng. Thuốc nên được bảo quản ở nhiệt độ phòng, tránh ánh sáng trực tiếp (Tài liệu 3).

Tài liệu tham khảo

U.S. Food and Drug Administration (FDA). FDA approves first new molecular entity under National Priority Voucher program. April 2026. https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-first-new-molecular-entity-under-national-priority-voucher-program
Eli Lilly and Company. FDA Approves Lilly’s FOUNDAYO™ (orforglipron), the Only Once-Daily Non-Peptide GLP-1 Pill for Chronic Weight Management. 2026. https://investor.lilly.com/news-releases/news-release-details/fda-approves-lillys-foundayotm-orforglipron-only-glp-1-pill
Eli Lilly and Company. FOUNDAYO (orforglipron) tablets, for oral use – Full Prescribing Information. Revised April 2026. https://uspl.lilly.com/foundayo/foundayo.html#pi

Bài viết tổng hợp thông tin từ các tài liệu khoa học chính thức của FDA và nhà sản xuất. Thông tin này mang tính chất tham khảo chuyên môn, không thay thế tư vấn y tế của bác sĩ điều trị.