Beqalzi – Thuốc mới điều trị U lympho tế bào vỏ tái phát hoặc kháng trị

NGuyễn Tiến Sử, MD, PhD, MBA

BEQALZI LÀ GÌ

Là thuốc dạng viên uống, chứa hoạt chất sonrotoclax, ức chế protein BCL2 (B-cell lymphoma 2) thế hệ mới, do BeOne Medicines phát triển và thương mại hóa. Beqalzi được chỉ định để điều trị cho bệnh nhân trưởng thành mắc u lympho tế bào vỏ (Mantle Cell Lymphoma: MCL) tái phát hoặc kháng trị, những người đã trải qua ít nhất một liệu pháp toàn thân trước đó (bao gồm cả thuốc ức chế BTK).

Chỉ định này được FDA phê duyệt nhanh (accelerated approval) vào tháng 5 năm 2026. Đây là một bước tiến quan trọng vì Beqalzi là thuốc ức chế BCL2 đầu tiên và duy nhất được phê duyệt chuyên biệt cho chỉ định MCL (Tài liệu 1, 2).

CƠ CHẾ TÁC DỤNG

U lympho tế bào vỏ là một dạng ung thư hạch non-Hodgkin tiến triển nhanh, đặc trưng bởi sự biểu hiện quá mức của protein chống chết tế bào BCL2. Loại protein này hoạt động như một “lá chắn” ngăn cản các tế bào ung thư tự chết theo chu trình tự nhiên (apoptosis), giúp chúng sống sót và sinh sôi vô hạn.

Sonrotoclax là một chất ức chế BCL2 thế hệ mới có ái lực cực cao và tính chọn lọc vượt trội (mạnh hơn đáng kể so với các chất ức chế BCL2 thế hệ đầu). Khi đi vào cơ thể, Beqalzi liên kết trực tiếp và khóa chặt protein BCL2. Hoạt động này phá vỡ “lá chắn” sinh tồn của tế bào ung thư, kích hoạt lại hệ thống tự hủy nội bào, từ đó khiến các tế bào hạch ác tính tự sụp đổ và chết đi mà không làm tổn hại nghiêm trọng đến các tế bào khỏe mạnh khác (Tài liệu 2, 3).

HIỆU QUẢ LÂM SÀNG

Phê duyệt của FDA dựa trên dữ liệu lâm sàng từ nghiên cứu nhãn mở, pha 2, đa trung tâm thực hiện trên các bệnh nhân MCL tái phát hoặc kháng trị (Tài liệu 1, 2).

Hiệu quả dựa trên đánh giá tỷ lệ đáp ứng tổng thể (ORR) và thời gian đáp ứng (DOR), được đánh giá bởi một ủy ban đánh giá độc lập (IRC) sử dụng tiêu chí Lugano. Kết quả cho thấy ORR là 52%, với thời gian bắt đầu đáp ứng trung vị là 1,9 tháng. DOR trung vị là 15,8 tháng, sau thời gian theo dõi trung vị ước tính là 11,9 tháng.

ĐIỀU TRỊ VỚI BEQALZI VÀ TÁC DỤNG PHỤ THƯỜNG GẶP

Beqalzi được bào chế dưới dạng viên nén dùng đường uống một lần mỗi ngày. Do thuốc có hiệu năng phá hủy tế bào ung thư mạnh, quy trình điều trị được thiết kế theo chu kỳ tăng liều tuần tự (Ramp-up) để bảo vệ bệnh nhân (Tài liệu 3).
Liều lượng: Quá trình bắt đầu với liều thấp ở tuần đầu tiên, sau đó tăng dần mỗi tuần cho đến khi đạt liều duy trì mục tiêu theo phác đồ hướng dẫn của bác sĩ. Thuốc uống một lần mỗi ngày vào cùng một thời điểm (Tài liệu 3).

Tác dụng phụ thường gặp (≥ 20%):

Giảm bạch cầu trung tính (Neutropenia).
Tiêu chảy hoặc buồn nôn.
Mệt mỏi.
Thiếu máu.
Tăng acid uric máu (Tài liệu 1, 3).

Cảnh báo đặc biệt (Hội chứng ly giải khối u – TLS): Do Beqalzi tiêu diệt tế bào ung thư quá nhanh, các mảnh vỡ tế bào giải phóng vào máu có thể gây suy thận cấp. Bệnh nhân cần được đánh giá nguy cơ, bù dịch đầy đủ và sử dụng thuốc hạ acid uric trước khi bắt đầu đợt điều trị đầu tiên, đồng thời theo dõi sát các chỉ số điện giải trong máu trong giai đoạn tăng liều (Tài liệu 3).

Tài liệu tham khảo

1. U.S. Food and Drug Administration (FDA). FDA grants accelerated approval to sonrotoclax for relapsed or refractory mantle cell lymphoma. May 2026. https://www.fda.gov/drugs/resources-information-approved-drugs/fda-grants-accelerated-approval-sonrotoclax-relapsed-or-refractory-mantle-cell-lymphoma

2. Business Wire. BeOne Medicines’ BEQALZI™ (sonrotoclax) Approved by U.S. FDA as First and Only BCL2 Inhibitor for R/R Mantle Cell Lymphoma. May 13, 2026. https://www.businesswire.com/news/home/20260513542161/en/BeOne-Medicines-BEQALZI-sonrotoclax-Approved-by-U.S.-FDA-as-First-and-Only-BCL2-Inhibitor-for-RR-Mantle-Cell-Lymphoma

3. BeOne Medicines, Inc. BEQALZI (sonrotoclax) tablets, for oral use – Full Prescribing Information. May 2026. https://d1svrc2qog2gh9.cloudfront.net/d9104404-63d1-4d9d-b748-eaca79f7e282/2a05a06c-8e2f-4b2a-bb3d-e33626c409e1/2a05a06c-8e2f-4b2a-bb3d-e33626c409e1_source__v.pdf

Bài viết tổng hợp thông tin từ các tài liệu khoa học chính thức của FDA và nhà sản xuất. Thông tin này mang tính chất tham khảo chuyên môn, không thay thế tư vấn y tế của bác sĩ điều trị.