Nelkarmi – Thuốc ức chế chọn lọc ALK thế hệ mới vượt qua hàng rào máu não được FDA phê duyệt nhanh cho ung thư phổi không tế bào nhỏ dương tính với ALK

21.11.2026 11:02 chiều

Nguyễn Tiến Sử, MD, PhD, MBA

NELKARMI LÀ GÌ

Là thuốc dạng viên nén dùng đường uống, chứa hoạt chất neladalkib do tập đoàn dược phẩm GSK (sau khi thâu tóm Nuvalent) phát triển và phân phối. Nelkarmi chỉ định để điều trị cho bệnh nhân trưởng thành mắc ung thư phổi không tế bào nhỏ (NSCLC) tiến triển tại chỗ không thể phẫu thuật cắt bỏ hoặc di căn có tái sắp xếp gene ALK dương tính (ALK+). Thuốc được chỉ định cho những bệnh nhân đã tiến triển bệnh sau khi điều trị trước đó bằng:
• Một thuốc ức chế tyrosine kinase ALK (ALK TKI) duy nhất là alectinib; hoặc
• Từ hai thuốc ALK TKI trở lên kết hợp với hóa trị liệu nền tảng platinum.
Chỉ định trên được FDA phê duyệt nhanh vào tháng 11 năm 2026, đánh dấu phê duyệt thuốc ung thư phổi thứ hai của GSK trong năm 2026. Là một chất ức chế chọn lọc ALK thế hệ mới (brain-penetrant, TRK-sparing ALK-selective TKI), thuốc được thiết kế chuyên biệt để vượt qua các đột biến kháng thuốc phức tạp của các thế hệ ALK TKI trước, đồng thời kiểm soát hiệu quả các tổn thương di căn hệ thần kinh trung ương với độ dung nạp tối ưu.

CƠ CHẾ TÁC DỤNG

Ung thư phổi không tế bào nhỏ (NSCLC) chiếm tỷ lệ cao nhất trong các loại ung thư phổi, trong đó khoảng 3–5% bệnh nhân mang biến đổi tái sắp xếp gene ALK (Anaplastic Lymphoma Kinase), khiến enzym ALK luôn ở trạng thái kích hoạt liên tục và thúc đẩy tế bào ung thư tăng sinh mất kiểm soát. Mặc dù các thuốc ALK TKI hiện hành mang lại hiệu quả ban đầu khả quan, khối u vẫn thường phát triển các đột biến kháng thuốc mới (như đột biến đơn G1202R hoặc các đột biến kép phức hợp) và di căn lên não. Bên cạnh đó, việc ức chế chéo thụ thể TRK (Tropomyosin Receptor Kinase) của một số thuốc thế hệ trước gây ra nhiều độc tính thần kinh đáng kể.

Nelkarmi (neladalkib) hoạt động theo cơ chế phân tử tối ưu hóa:

1. Ức chế mạnh mẽ ALK thể tự nhiên và các đột biến kháng thuốc: Neladalkib gắn kết chọn lọc vào vùng kinase của ALK, ức chế hiệu quả cả protein dung hợp ALK nguyên thủy lẫn các biến thể mang đột biến kháng thuốc đơn lẻ và đột biến kép nảy sinh sau điều trị với alectinib hoặc lorlatinib.

2. Thấm tốt qua hàng rào máu não: Cấu trúc phân tử của Nelkarmi được tối ưu hóa để vượt qua hàng rào máu não hiệu quả, giúp tiêu diệt trực tiếp các tế bào ung thư di căn nội sọ.

3. Tránh ức chế chéo thụ thể TRK (TRK-sparing): Thuốc có độ chọn lọc cao trên ALK và hạn chế tác động lên họ thụ thể TRK, nhờ đó giảm thiểu các tác dụng phụ trên hệ thần kinh trung ương liên quan đến TRK (như chóng mặt, mất điều hòa, rối loạn nhận thức) và nâng cao khả năng dung nạp lâu dài cho người bệnh.

HIỆU QUẢ LÂM SÀNG

Quyết định phê duyệt nhanh của FDA dựa trên dữ liệu an toàn và hiệu quả thuyết phục từ thử nghiệm lâm sàng Pha 1/2 toàn cầu, đa trung tâm, nhãn mở, một nhánh ALKOVE-1 (NCT05384626) đánh giá trên 222 bệnh nhân trưởng thành mắc NSCLC tiến triển ALK+ đã qua điều trị trước đó (chỉ số toàn trạng ECOG 0–1):

• Nhóm bệnh nhân đã qua điều trị 1 thuốc ALK TKI là alectinib (n = 67):
• Tỷ lệ đáp ứng khách quan (ORR): Đạt 49% (95% CI: 37% – 62%) theo đánh giá của Hội đồng Đánh giá Độc lập Mù (BICR), trong đó tỷ lệ đáp ứng hoàn toàn (CR) đạt 7% (đáp ứng một phần đạt 42%).
• Độ bền vững của đáp ứng (duration of response: DOR): Có tới 76% số bệnh nhân đạt đáp ứng duy trì hiệu quả từ 6 tháng trở lên và 52% duy trì từ 12 tháng trở lên.
• Hiệu quả trên di căn não: Ở nhóm có tổn thương di căn não đo lường được, ORR nội sọ đạt 55% (CR nội sọ đạt 25%).
• Nhóm bệnh nhân đã qua điều trị 2 thuốc ALK TKI và hóa trị platinum, n = 155; trong đó 95% từng dùng lorlatinib):
• ORR: Đạt 32% (95% CI: 24% – 40%).
• DOR: Thời gian duy trì đáp ứng trung vị đạt 17.3 tháng, với 69% bệnh nhân duy trì đáp ứng từ 6 tháng trở lên và 51% duy trì từ 12 tháng trở lên.
• Hiệu quả trên di căn não: ORR nội sọ đạt 26% (CR nội sọ đạt 11%).

ĐIỀU TRỊ VỚI NELKARMI VÀ LƯU Ý KHI SỬ DỤNG

Nelkarmi được bào chế dưới dạng viên nén bao phim hàm lượng 50 mg dùng đường uống.
Liều lượng & Cách dùng:

• Liều khuyến cáo: Uống 150 mg (ba viên nén 50 mg), 1 lần mỗi ngày vào cùng một thời điểm cố định trong ngày (cùng hoặc không cùng thức ăn).
• Nuốt nguyên viên nén; không bẻ, nhai, nghiền nát hoặc hòa tan viên thuốc.
• Nếu quên liều quá 12 giờ hoặc bị nôn sau khi uống, bệnh nhân bỏ qua liều đó và uống liều tiếp theo đúng giờ quy định vào ngày hôm sau.
• Duy trì điều trị cho đến khi bệnh tiến triển hoặc xuất hiện độc tính không chấp nhận được. Nếu cần giảm liều do tác dụng phụ, giảm bậc 1 xuống 100 mg/ngày và bậc 2 xuống 50 mg/ngày (ngừng thuốc vĩnh viễn nếu không dung nạp được liều 50 mg/ngày).

Tác dụng phụ thường gặp (\ge 20\%):

• Độc tính trên gan (56% – chủ yếu tăng men gan ALT 47%, AST 44%), đau cơ xương khớp (33%), táo bón (28%), rối loạn vị giác (24%), bệnh lý thần kinh ngoại biên (23%), phù nề (21%) và mệt mỏi (21%).
• Bất thường xét nghiệm độ 3–4 thường gặp (\ge 2\%): Tăng ALT (18%), tăng AST (13%), tăng men cơ CPK (3.9%), giảm bạch cầu lympho (2.5%), hạ kali máu (2.3%) và giảm hemoglobin (2.3%).

Cảnh báo an toàn & Lưu ý quan trọng:

• Độc tính trên gan (Hepatotoxicity): Nelkarmi có thể gây tổn thương gan nghiêm trọng. Cần xét nghiệm chức năng gan (ALT, AST, Bilirubin toàn phần) trước khi bắt đầu điều trị, kiểm tra mỗi 2 tuần trong 2 tháng đầu và định kỳ hàng tháng sau đó.
• Độc tính trên thận (Renal Toxicity): Ghi nhận tổn thương thận cấp (1.1%) và tăng creatinine huyết thanh (24%). Cần theo dõi creatinine huyết thanh trước khi khởi trị, mỗi 2 tuần trong tháng đầu tiên và định kỳ theo chỉ định lâm sàng.
• Độc tính trên mắt (Ocular Toxicity): Có thể gây bong võng mạc, trợt giác mạc hoặc bệnh lý giác mạc (xảy ra ở 14% bệnh nhân). Theo dõi thị lực định kỳ và chuyển khám chuyên khoa mắt ngay lập tức nếu xuất hiện triệu chứng nhìn mờ hoặc giảm thị lực.
• Tăng men cơ CPK & Độc tính thai nhi: Theo dõi nồng độ CPK huyết thanh trước điều trị và mỗi 2 tuần trong 2 tháng đầu. Phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ phải dùng biện pháp tránh thai không chứa hormone hiệu quả (nam giới có bạn đời trong độ tuổi sinh đẻ dùng biện pháp tránh thai hiệu quả) trong suốt quá trình điều trị và ít nhất 2 tuần sau liều cuối cùng.
• Tương tác thuốc qua CYP3A: Tránh sử dụng đồng thời Nelkarmi với các thuốc ức chế mạnh hoặc trung bình CYP3A (làm tăng nồng độ và độc tính thuốc) cũng như các thuốc cảm ứng mạnh hoặc trung bình CYP3A (làm giảm hiệu quả điều trị của thuốc).

Tài liệu tham khảo
1. U.S. Food and Drug Administration (FDA). FDA Grants Accelerated Approval to Neladalkib for Previously Treated Locally Advanced or Metastatic ALK-Positive Non-Small Cell Lung Cancer. FDA Cancer Approvals, November 17, 2026. https://www.fda.gov/drugs/cancer-approvals/fda-grants-accelerated-approval-neladalkib-previously-treated-locally-advanced-or-metastatic-alk
2. GSK plc. Nelkarmi (neladalkib) approved in the US for previously-treated advanced ALK-positive non-small cell lung cancer. GSK Press Release, November 17, 2026. https://www.gsk.com/en-gb/media/press-releases/nelkarmi-neladalkib-approved-in-the-us-for-previously-treated-advanced-alk-positive-non-small-cell-lung-cancer/
3. GSK plc / Nuvalent, Inc. NELKARMI™ (neladalkib) tablets, for oral use – Full Prescribing Information. Approved November 2026. https://www.nelkarmihcp.com/prescribing-information.pdf

Nguyễn Tiến Sử, MD, PhD, MBA

🎓Tốt nghiệp Bác Sĩ Đa Khoa (MD), tại Đại Học Y Dược TP. HCM, VIETNAM (1995). 🎓Tốt nghiệp Tiến Sĩ Y Khoa (PhD), ngành Y Học Ứng Dụng Gene, tại Tokyo Medical and Dental University, JAPAN (2007). 🎓Tốt nghiệp Thạc Sĩ Quản Trị Kinh Doanh (MBA), ngành Global Leadership, tại Bond University, AUSTRALIA (2015). 👨🏻‍💼Công tác tại bệnh viện Đa Khoa Tây Ninh (1995 - 1997). 👨🏻‍💼Công tác tại bệnh viện Đa Khoa Bình Dương (1998 - 1999). 👨🏻‍💼Hiện làm việc cho công ty dược phẩm Hoa Kỳ tại Nhật Bản.