Ba liệu pháp được xem là trụ cột trong điều trị ung thư hiện tại là phẫu thuật, hóa trị và xạ trị. Nhưng gần đây với những tiến bộ của khoa học, liệu pháp miễn dịch, đã mở ra hướng đi mới trong điều trị ung thư, và được ví như là trụ cột thứ tư. Đặt biệt là sự phê duyệt của FDA với Nivolumab, Ipilimumab, Pembrolumab… và gần đây nhất là KymriahYescarta, liệu pháp tế bào CAR-T đã củng cố thêm cho ý tưởng này.

LIỆU PHÁP TẾ BÀO CAR-T LÀ GÌ

Là một loại của liệu pháp miễn dịch, trong đó các tế bào T (một loại tế bào thuộc hệ thống miễn dịch) được trích xuất từ máu bệnh nhân và được mang đến phòng thí nghiệm để thay đổi cấu trúc gen bằng cách chèn gen thụ thể kháng nguyên chimeric (Chimeric Antigen Receptor: CAR) vào tế bào T để giúp chúng có thể nhận diện và tấn công các tế bào ung thư hiệu quả hơn. Các tế bào T chèn CAR được gọi là tế bào CAR-T, sau đó được nhân lên về số lượng trước khi đưa trở lại cơ thể người bệnh để tiêu diệt các tế bào ung thư trong cơ thề người bệnh.

LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN LIỆU PHÁP TẾ BÀO CAR-T

Tế bào CAR-T biến đổi gen được phát triển đầu tiên vào năm 1989 bởi prof. Zelig Eshhar tại Viện khoa học Weizmann ở Rehovot, Israel. Bệnh nhân đầu tiên được điều trị bằng liệu pháp CAR-T tại trung tâm y tế Sheba, là bệnh nhi mắc bệnh bạch cầu, và đã đáp ứng tốt. Việc sử dụng phương pháp điều trị mang tính cách mạng này đối với bệnh bạch cầu cấp tính dòng lympho (ALL) sau đó đã được nhân rộng ra bởi các cơ sở y tế khác nhau ở Hoa Kỳ. Trong những năm qua, với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, các thụ thể kháng nguyên chimeric (CAR) được cải biên qua nhiều thế hệ. Thế hệ mới nhất hiện tại là thế hệ thứ tư, có khả năng tăng sự nhân rộng tế bào, sự bền bỉ và tăng hoạt động chống ung thư hiệu quả hơn.

TRIỂN VỌNG CỦA LIỆU PHÁP TẾ BÀO CAR-T

Hiện tại, các công ty CAR-T hàng đầu (Novartis, Gilead, Celgene) đang nỗ lực tập trung vào phương pháp điều trị tự thân nhắm vào kháng nguyên CD19 để điều trị ung thư ác tính dòng tế bào B. Tuy nhiên, cũng như các phương pháp trị liệu bằng tế bào khác, chi phí cao đang khiến các công ty tìm kiếm phương pháp tiếp cận mới về vấn đề allogeneic (Đồng loại khác hệ).

Mục tiêu nhắm đến điều trị ung thư khối là thách thức lớn nhất của liệu pháp này. Thế hệ CAR thứ tư được cải biên để tiếp cập điều tri ung thư khối (ung thư phổi, vú và ruột…). Tuy nhiên cho đến nay, hầu hết các thử nghiệm lâm sàng đều có kết quả quả hạn chế, do tính xâm nhập thấp làm ngăn hệ thống miễn dịch tấn công hiệu quả các ung thư khối.

Nguồn tham khảo:

  1. https://www.cancer.gov/publications/dictionaries/cancer-terms/def/car-t-cell-therapy
  2. https://eng.sheba-hospital.org.il/leukemia-oncology-tretment-in-israel.aspx
  3. https://www.newscientist.com/article/2200196-how-cell-therapy-innovation-is-changing-cancer-treatment/
  4. https://cellculturedish.com/fda-approves-first-car-t-cell-therapy-the-evolution-of-car-t-cell-therapy/